Perakendede Yeni Rekabet Alanı Yapay Zekâ ve Verimlilik
Zincir Mağazalar Derneği (ZMD) tarafından 13’üncüsü düzenlenen Perakende
Teknolojileri Konferansı’nda perakendenin geleceği; yapay zekâ, verimlilik,
Agentic Commerce ve yeni nesil mağazacılık ekseninde ele alındı. ZMD Başkanı
Serhan Tınastepe, yüksek maliyetler, enflasyon, tüketici davranışındaki
değişim ve turizmdeki yavaşlamanın gıda dışı perakende üzerindeki baskısını
vurgularken, sektörün çıkış yolunun teknoloji ve verimlilikten geçtiğini söyledi.
Zincir Mağazalar Derneği (ZMD) tarafından bu yıl 13’üncüsü düzenlenen Perakende
Teknolojileri Konferansı, perakendenin değişen rekabet dinamiklerini ve teknolojinin
sektörün geleceğindeki rolünü gündeme taşıdı.
Perakendenin teknolojik geleceği yaklaşımıyla gerçekleştirilen konferansta; yapay zekânın
perakendede kullanım alanlarından operasyonel verimliliğe, tüketicinin değişen karar
süreçlerinden Agentic Commerce’e ve fiziksel mağazaların geleceğine kadar sektörün
dönüşümünü şekillendiren başlıklar ele alındı.
Konferansın açılışında konuşan Zincir Mağazalar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı
Serhan Tınastepe, gıda dışı modern perakendenin ekonomik koşullardan önemli ölçüde
etkilendiğine dikkat çekerek, sektörün karşı karşıya olduğu tabloyu değerlendirdi.
“Perakende zor bir dönemden geçiyor”
Yüksek enflasyon, artan kira ve enerji maliyetleri, iş gücü maliyetleri ve finansmana
erişimdeki zorlukların perakendecilerin yatırım ve büyüme kararlarını zorlaştırdığını belirten
Tınastepe, tüketicinin satın alma davranışında da önemli bir değişim yaşandığını ifade etti.
Tınastepe, tüketicinin artık alışveriş kararlarını daha fazla düşündüğünü, fiyat ve alternatifleri
daha fazla karşılaştırdığını ve özellikle gıda dışı kategorilerde harcamalarını daha seçici
gerçekleştirdiğini söyledi.
Turizmde yaşanan yavaşlamanın da perakende açısından önemli bir etken olduğunu
vurgulayan Tınastepe, Türkiye’nin yabancı ziyaretçiler açısından giderek daha pahalı
algılanmasının özellikle turizm harcamalarından beslenen perakende kategorilerini
etkilediğine dikkat çekti. Tınastepe şöyle konuştu:
“Bugün perakendecinin karşısındaki soru artık yalnızca ‘Ne satacağız?’ değil. ‘Daha az
kaynakla, daha doğru ürünü, doğru müşteriye, doğru zamanda ve doğru kanaldan nasıl
ulaştıracağız?’ sorusu. İşte tam bu noktada verimlilik, teknoloji ve yapay zekâ artık bir tercih
olmaktan çıkıyor. Bir zorunluluk haline geliyor.”
“Perakendenin geleceği, hızlı kararlarda”
Konuşmasında yapay zekânın perakendeye sunduğu fırsatlara da değinen Tınastepe,
sektörün rekabet gücünün yalnızca büyük stratejik kararlardan değil, her gün verilen sayısız
küçük kararın doğruluğundan ve hızından geçtiğini belirtti.
Fiyat, stok, sipariş, transfer, kampanya ve müşteri deneyimi gibi alanlarda her gün çok
sayıda karar alındığını ifade eden Tınastepe, yapay zekânın bu kararları daha hızlı ve daha
doğru hale getirme potansiyeline dikkat çekti.
“Bir ürünün fiyatı, bir mağazaya gönderilecek stok miktarı, bir siparişin zamanı, bir ürünün
hangi mağazada bulunacağı veya bir müşteriye sunulacak teklif… Bunların her biri tek
başına küçük bir karar gibi görünüyor. Ama her gün verilen bu milyonlarca karar,
perakendenin kârlılığını ve müşteri deneyimini belirliyor.”
Tınastepe, yapay zekânın yalnızca veriyi analiz eden bir araç olmaktan çıkarak giderek karar
alma ve aksiyon süreçlerinin bir parçası haline geldiğini söyledi.
Talep tahmini, stok optimizasyonu, dinamik fiyatlama, kişiselleştirme, lojistik ve müşteri
deneyimi gibi alanlarda yapay zekânın sunduğu imkanların sektörün verimlilik kapasitesini
artırdığını belirten Tınastepe, “Başarılı olacak perakendeciler teknolojiyi en çok
kullananlar değil; teknolojiyi işinin merkezine en doğru şekilde yerleştirenler olacak”
dedi.
Yapay zekâ yatırımlarında belirleyici olan teknoloji kadar doğru karar
Konferansın ilk oturumlarından biri olan “Perakendede Yapay Zekâ: Dünyadan Vakalar,
Türkiye için CEO Kararları” başlığında dünyadaki yapay zekâ uygulamalarından elde
edilen sonuçlar üzerinden, perakendede AI kullanımının başarı kriterleri ele alındı. Yapay
zekâ yatırımlarında kazananları yalnızca teknolojinin yetkinliğinin değil, yöneticilerin doğru
zamanda verdiği stratejik kararların belirlediği vurgulanırken, Türkiye’deki perakende
liderlerinin AI dönüşümünü nasıl konumlandırdığı tartışıldı.
Perakendenin yeni müşterisi: Yapay zekâ
Konferansta yapay zekânın tüketicinin alışveriş yolculuğundaki rolünün de hızla değiştiğine
dikkat çekildi.
Tüketicilerin ürün araştırma, karşılaştırma ve karar süreçlerinde yapay zekâdan daha fazla
yararlanmasıyla birlikte, bir sonraki aşamada AI agent’ların tüketici adına araştırma yapması,
karar vermesi ve satın alma işlemini gerçekleştirmesi bekleniyor.
Konferansın “Agentic Commerce’e Hazırlık Rehberi” oturumunda bu dönüşümün
perakendenin müşteri yolculuğuna etkileri ele alınırken, sektör açısından yeni bir rekabet
alanının ortaya çıktığı vurgulandı.
Tınastepe de bu dönüşüme dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Geleceğin müşterisi yalnızca mağazaya gelen veya internet sitesine giren insan olmayacak.
Bazen onun adına karar veren bir yapay zekâ da bizim müşterimiz olacak.”
“Mağazalar ortadan kalkmayacak, yeni bir anlam kazanacak”
Konferansta ele alınan bir diğer önemli başlık ise fiziksel mağazaların geleceği oldu.
Dijitalleşmenin fiziksel mağazaları ortadan kaldırmak yerine mağazaların rolünü yeniden
tanımladığına dikkat çekilirken; güven, deneyim, hizmet ve marka ile kurulan bağın fiziksel
mağazaların geleceğinde belirleyici olmaya devam edeceği vurgulandı.
Tınastepe, teknolojinin hız ve verimlilik sağlarken insan unsurunun güven ve deneyimin
merkezinde kalmaya devam edeceğini belirterek, “Teknoloji bize hız kazandırabilir, veriyi
daha iyi kullanmamızı sağlayabilir, maliyetleri azaltabilir. Ama güveni, deneyimi ve
markayla kurulan bağı hâlâ insan yaratıyor” dedi.
Konferansın “Güven Veren Deneyim ve Fiziksel Mağazaların Dönüşümü” oturumunda da
değişen tüketici beklentileri ve teknolojinin sunduğu imkânlarla geleceğin mağaza
deneyiminin nasıl şekilleneceği tartışıldı.
Teknoloji, sektörün çıkış yollarından biri
Konferansın genelinde, ekonomik koşulların perakendecileri daha verimli çalışmaya
zorladığı; teknolojinin ise bu dönüşüm için önemli araçlar sunduğu mesajı öne çıktı.
ZMD Başkanı Serhan Tınastepe, sektörün değişime hızlı uyum sağlama gücüne dikkat
çekerek, teknoloji yatırımlarının yalnızca geleceğe yönelik bir vizyon değil, bugünün rekabet
gücü açısından da kritik olduğunu belirtti.
“Bugün ekonomik koşullar bizi daha verimli olmaya zorluyor. Tüketicinin değişen davranışları
bizi daha çevik olmaya zorluyor. Teknoloji ise bize bunu yapabilmek için yeni araçlar
sunuyor. Biz ZMD olarak teknolojiye yalnızca geleceğin konusu olarak bakmıyoruz. Bugünün
rekabet gücü olarak bakıyoruz.”
Perakendenin geleceği “insan + makine” iş birliğinde şekilleniyor
Konferansta ayrıca dünyanın farklı noktalarındaki yapay zekâ uygulamaları, Türkiye’de
CEO’ların AI yatırımlarına ilişkin kararları, operasyonel zekâ, yapay zekâ çağında yorum
ekonomisi ve teknoloji çözümleri ele alındı.
“Human + Machine Çağında Perakendenin Yeni Dönüşümü” oturumunda ise yapay
zekânın tüketicinin alışveriş yolculuğunda giderek daha etkin bir karar ortağı haline
gelmesiyle birlikte perakende liderliğinin nasıl değişeceği tartışıldı.
Konferansın bir diğer dikkat çeken başlığı olan “Perakendede Yeni Rekabet Alanı: Bir
Milyon Kararın Hızı” oturumunda ise yapay zekânın fiyat, stok, sipariş, transfer ve müşteri
deneyimi gibi birbirine bağlı çok sayıda günlük kararı nasıl daha hızlı aksiyona
dönüştürebileceği ele alındı.
Teknoloji yalnızca konuşulmadı, çözüm olarak sahneye taşındı
Konferansın dikkat çeken bölümlerinden biri de “Çözüm Oturumları” oldu. Bu oturumlarda,
perakendenin karşı karşıya olduğu operasyonel ihtiyaçlara ve verimlilik hedeflerine yönelik
geliştirilen yeni nesil teknolojik çözümler doğrudan sektör profesyonellerinin karşısına taşındı.
Kısa ve odaklı sunumlarla gerçekleştirilen Çözüm Oturumları sayesinde, perakendecilerin
sektördeki yeni teknolojik gelişmeleri, yenilikçi uygulamaları ve farklı çözüm alternatiflerini
yakından tanıması amaçlandı. Böylece teknoloji dünyasında geliştirilen çözümler ile
perakende sektörünün gerçek ihtiyaçları arasında daha güçlü bir köprü kurulması hedeflendi.
Oturumlar aynı zamanda girişimcilerin ve yeni teknoloji çözümleri geliştiren şirketlerin
desteklenmesi açısından da önemli bir platform oluşturdu. Perakendenin verimlilik, hız,
maliyet yönetimi ve müşteri deneyimi gibi temel ihtiyaçlarına çözüm üreten yenilikçi fikirlerin
sektör profesyonelleriyle buluşması sağlandı.
ZMD, bu yaklaşımın perakendenin teknoloji dönüşümünün hızlanması açısından önemli
olduğuna inanıyor. Çünkü teknolojik dönüşüm yalnızca büyük ölçekli yatırımlarla değil,
sektöre yeni fikirler ve yeni çözüm modelleri kazandıran girişimlerin desteklenmesiyle de
güçleniyor.
ZMD tarafından düzenlenen 13. Perakende Teknolojileri Konferansı, gün boyunca sektörün
önde gelen temsilcilerini, teknoloji şirketlerini ve çözüm ortaklarını bir araya getirirken,
Perakendenin geleceğinin teknoloji, yapay zekâ, insan ve ortak aklın birlikte
oluşturacağı yeni bir çalışma modeliyle şekilleneceği mesajıyla tamamlandı.